Bu karar genelde teknik bir karar gibi sunuluyor ama pratikte üç şeye bakıyor: verinin nerede durması gerektiğine, yükün ne kadar dalgalandığına ve elinizde zaten ne olduğuna. Üç modelin de doğru olduğu durumlar var; hiçbiri diğerinin gelişmiş hâli değil.
Kısa cevap
Kaynak izolasyonunu denetimde belgelemeniz gerekiyorsa ve yük öngörülebilirse private cloud. Hızlı başlamak, dalgalı yükü karşılamak ve donanım yatırımı yapmamak istiyorsanız public cloud. Bir kısım veri kurum içinde kalmak zorundaysa ve elinizde amortismanı bitmemiş donanım varsa hybrid.
Karşılaştırma tablosu
| Ölçüt | Private cloud | Public cloud | Hybrid |
|---|---|---|---|
| Kaynak paylaşımı | Yalnızca size ayrılmış | Mantıksal olarak bölünmüş, altyapı ortak | İkisi bir arada |
| Başlangıç hızı | Kurulum süresi gerekir | En hızlı | En uzun, planlama ister |
| Maliyet yapısı | Öngörülebilir, sabit | Kullanıma göre değişken | İki kalem birden |
| Dalgalı yüke uyum | Sınırlı | Yüksek | Yüksek, taşma buluta yapılır |
| Uyumluluk belgeleme | En kolay, izolasyon net | Mümkün, ek çalışma ister | İki ortam için ayrı ayrı |
| İşletim yükü | Orta | En düşük | En yüksek |
| Mevcut donanımı kullanma | Kısmen | Hayır | Evet, ana gerekçelerden biri |
Private cloud ne zaman doğru
Birden çok sunucuyu kendi ağ düzeninizde işletmek ve denetimde kaynak izolasyonunu belgelemek istiyorsanız private cloud doğru seçim. Kaynaklar başka müşterilerle paylaşılmadığı için hem başarım öngörülebilir kalıyor hem de denetçiye verilecek cevap net oluyor.
Karşılığında esneklik biraz azalıyor: kapasiteyi büyütmek bir talep ve planlama süreci gerektiriyor, dakikalar içinde olmuyor. Yükünüz yıl boyunca benzer seyrediyorsa bu bir sorun değil. Ayrıntı için Private Cloud sayfasına bakabilirsiniz.
Public cloud ne zaman doğru
Hızlı başlamak, donanım yatırımı yapmamak ve kapasiteyi ihtiyaca göre değiştirmek istiyorsanız public model doğru seçim. Yeni bir proje başlatırken ne kadar kapasiteye ihtiyaç duyacağınızı çoğu zaman bilmezsiniz; bu modelde yanlış tahmin etmenin bedeli düşük.
Buradaki yaygın endişe, verinin nerede durduğu. Bizde veriler Türkiye'deki veri merkezlerimizde, kendi donanımımız üzerinde tutuluyor ve yurt dışına çıkmıyor; yani public model kullanmak verinin yurt dışına gitmesi anlamına gelmiyor. Bunun KVKK açısından neyi çözüp neyi çözmediğini veri egemenliği yazımızda ele aldık. Hizmetin kapsamı IaaS sayfasında.
Hybrid ne zaman doğru
Belirli verilerin kurum içinde kalması gerekiyorsa, elinizde amortismanı bitmemiş donanım varsa ya da geçişi aylara yaymak istiyorsanız hybrid doğru seçim. Kritik veriyi yerinde tutup hesaplama kapasitesini buluttan almak en yaygın kullanımı.
Hybrid'in bedeli işletim karmaşıklığı. İki ortamı birden yönetmek, tek ortamı yönetmekten daha fazla iş. Bu yüzden hybrid bir hedef değil, belirli bir kısıtın çözümü olarak seçilmeli. Ayrıntı için hybrid cloud nedir sayfasına ve hybrid cloud entegrasyon hizmetimize bakabilirsiniz.
Karar verirken sorulacak beş soru
Model adlarını tartışmak yerine şu beş soruyu cevaplamak kararı çoğu zaman kendiliğinden veriyor:
- Hangi verinin nerede durması zorunlu? Mevzuat ya da iç politika gereği kurum dışına çıkamayacak veri varsa, model seçimi zaten daralıyor.
- Yükünüz yıl içinde ne kadar dalgalanıyor? Tepe ile taban arasındaki fark iki katın üzerindeyse esneklik ciddi bir kalem.
- Elinizde ne var? Amortismanı bitmemiş donanım varsa hybrid masaya geliyor; yoksa gerekçelerden biri düşüyor.
- Denetime giriyor musunuz? Kaynak izolasyonunu belgelemeniz isteniyorsa private cloud en az açıklama gerektiren seçenek.
- İşletimi kim yapacak? İki ortamı birden yönetecek ekip ya da hizmet sağlayıcı yoksa hybrid kâğıt üzerinde kalıyor.
Bu soruların cevapları çoğu zaman tek bir modeli değil, sistem bazında farklı modelleri işaret ediyor. Bu normal ve genelde doğru olan da bu.
Sık yapılan hata
Kararı model adıyla vermek. "Private daha güvenli" ya da "public daha ucuz" gibi genellemeler karar vermeye yetmiyor. Belirleyici olan hangi verinin nerede durması gerektiği ve yükün nasıl davrandığı.
İşletim yükünü hesaba katmamak. Hybrid, kâğıt üzerinde her iki dünyanın iyi yanlarını birleştiriyor gibi görünüyor. Gerçekte iki ortamın da işletim yükünü birden alıyorsunuz. Maliyet hesabı yaparken bu kalem sıkça unutuluyor; nasıl hesaplandığını maliyet hesabı yazımızda rakamlarla açtık.
Sunucu tipleri arasında karar vermeniz gerekiyorsa VPS, VDS ve Cloud Server karşılaştırmasına, terimlerin tanımları için sözlüğe bakabilirsiniz.
Bu üç modelden hangisinin size uygun olduğunu masabaşında karara bağlamak zor. Keşif görüşmesinde mevcut envanterinizi birlikte çıkarıyoruz: hangi sistem nerede duruyor, hangi veri kurum dışına çıkamıyor, yük yıl içinde nasıl seyrediyor. Çıkan tablo çoğu zaman tek bir model değil, sistem bazında farklı yerleşimler öneriyor ve doğru olan da bu. Görüşme taahhüt gerektirmiyor; çıkan mimari önerisini yazılı olarak paylaşıyoruz.